मुख्य सामग्रीवर वगळा

खोपोली येथील KP Waterfall अर्थात खंडाळा पॉईंट धबधबा

दिनांक ०३ ऑगस्ट २०२५ रोजी खोपोली येथील KP WATERFALLS अर्थात खंडाळा पॉईंट धबधबा येथे भेट दिली. हा धबधबा मुळात लोणावळा - कल्याण रेल्वे मार्गावरील मुंबई अप viaduct -6 येथे स्थित आहे. याचे स्थान इतर कोणत्याही धबधब्यापेक्षा वेगळे आणि वैशिष्ट्यपूर्ण असेच आहे. येथे जाण्यासाठी मध्य रेल्वेच्या खोपोली रेल्वेस्थानक येथे उतरावे लागते. खोपोली रेल्वे स्थानक येथे उतरले असता संपूर्ण बोरघाटाची डोंगररांग आपल्या दृष्टीस पडते. या स्थानकावरून काहीसे पूर्वोत्तर पाहिले असता डोंगरावर एक ब्रीज गेलेला दिसून येतो. हाच आहे तो वर उल्लेख केलेला पुणे - कल्याण रेल्वे Viaduct आणि नेमके येथेच आपल्याला जायचे आहे.

या सफरीसाठी मी रोहित रा. भोसले व प्रफुल्ल पुरळकर असेच दोघे होतो. मध्य रेल्वेच्या खोपोली स्थानकावरून पूर्वेला बाहेर पडत आपण झेनिथ धबधबा येथे जाण्यासाठी रिक्षा करावी किंवा अंतर जवळच असल्याने पायी - पायी पण रमत गमत हे अंतर पार करता येईल. आम्ही खोपोली येथे उतरल्यावर हे अंतर रमत गमत पायी कापायचे असे ठरवले. येथील धबधबे हे केवळ पावसाळी असल्याने या दिवसात या धबधब्याची सफर केलात तेही आठवड्याच्या शनिवार, रविवारी तरच येथे पायथ्याला काही खाण्याची स्टॉल दिसतील. अन्यथा इतर दिवशी व पावसाळा वगळता येथे भेट देण्याचे ठरवत असाल तर पायथ्याला खाण्याची कोणतेही दुकाने दिसणे दुरापास्त असेल. तेव्हा आपला खाऊ तसेच मुबलक पाणी घरून किंवा खोपोली स्थानकावरून येतानाच घेऊन येणे. ऑटो रिक्षा वाले हे ठाकूरवाडी कडे बहुदा सोडतात. ठाकूरवाडी कडे उतरले असता, ठाकूरवाडी ते संतोषी माता मंदिर हे अंतर पायी चालत पार करावे लागते. संतोषी माता मंदिर येथे आले असता येथून झेनिथ धबधबा येथे जाण्यासाठी वाट वाकडी करावी लागते अर्थात धबधब्याला जाणारा फाटा फुटतो. आम्ही मात्र संतोषी माता मंदिर येथे जाणारी वाट वाकडी न करता सरळ (झेनिथ धबधबा येथे जाणारा फाटा वगळून) त्यापुढील दत्त मंदिर कडे जाणारी वाट धरली. दत्त मंदिर कडे काही रिक्षा वाले थेट आणून देखील सोडतील, तसे आधीच त्यांच्याशी ठरवून घ्यावे. दत्त मंदिराकडून आता आपला ' के पी धबधबा ' चा ट्रेल खऱ्या अर्थाने चालू होतो. मुख्य वाट ही सरळ व रुळलेली असल्याने चुकण्याचा धोका तसा काहीच नाही. वाटेत येथे वरून येणाऱ्या धबधब्याचा पाण्याचा प्रवाह ओढ्याच्या स्वरूपात वाहत असतो. खुप पावसाच्या वेळेत ते प्रचंड प्रमाणात ओसंडून वाहत असावेत. आम्ही गेलो असता तेव्हा पावसाचे प्रमाण कमी झाल्याने त्या ओढ्यांचा प्रवाह मर्यादित होता. येथे काही अंतर कापून गेल्यानंतर एक कातळटप्पा लागतो. तो काहीसा खड्या चढाईचा आहे. यावर प्राचीन काळच्या मानवनिर्मित कातळकोरीव दगडी पायऱ्या मोठ्या संख्येने दिसतात. दगडी पायऱ्यांची स्थिती येथे पहा.

बोरघाट हा प्राचीन काळात मुंबई व पुणे भूभागाला जोडणारा एक महत्त्वाचा घाटमार्ग राहिला आहे. ज्यावेळेस दळणवळणाची आधुनिक साधने न्हवती. त्यावेळेस; या घाटवाटेवरून माणूस पायी चालत अथवा प्राण्यांच्या सहाय्याने हे अंतर पार करून जात असत. या ठिकाणी कातळकोरीव पायऱ्यांची मोठ्या संख्येने आढळून येणारी रचना हे सिद्ध करते की; प्राचीन काळी येथून बोरघाटाची एक वाट येथून जात होती. या दगडी पायऱ्या पावसाळ्यात शेवाळ साचल्याने गुळगुळीत होऊन निसरड्या होतात. तेव्हा येथे येताना चांगल्या प्रतीचे आणि ज्याची पकड मजबूत असेल ट्रेकिंग बूट घाला, असे यानिमित्ताने सुचवेन. या दगडी पायऱ्या चढून गेल्यानंतर केवळ पाऊण तासात आपण मळलेल्या वाटेवरून या रेल्वे ब्रीज जवळ येऊन पोहोचतो. येथे डोंगरउतारावरून पावसाळ्यात धबधबा कोसळतो. पावसाळ्यात उंचावरून कोसळणारा धबधबा आणि पुलावरून जाणारी पुणे - मुंबई मार्गावरील रेल्वे हा नजारा पाहण्यालायक व अवर्णनीय असाच आहे. KP WATERFALL ची YouTube चित्रफित जरूर पाहा.

काही क्षणचित्रे...

धन्यवाद 🙏 

✍️ रोहित रा. भोसले

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

कोंढाणे लेणी - कर्जत चा प्राचीन इतिहास सांगणारी ऐतिहासिक वास्तू

मित्रांनो, महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुका हा सह्याद्रीने वेढलेला आहे. ह्या कर्जत मध्ये विविध गडकिल्ले, प्रेक्षणीय स्थळे आहेत. यांपैकी, कर्जत च्या प्राचीन इतिहासाची साक्ष देणाऱ्या वास्तूंपैकी सुमारे इ.स. पूर्व दुसऱ्या शतकातील एक वास्तू म्हणजे किल्ले राजमाचीच्या पायथ्याशी असलेली कोंढाणे लेणी होय. कोंढाणे लेणी हि इ.स. पूर्व दुसऱ्या शतकात कोरलेली असून ती बौद्ध धम्मातील स्थविरवाद या पंथाशी संबंधित असलेले शैलगृह आहे. ही लेणी मुंबईपासून पुण्याकडे जाणाऱ्या प्राचीन बोरघाट मार्गावर आहे. सोपारा बंदरातून कल्याणमार्गे पुढे देशावर विविध घाटमार्गाच्या साहाय्याने व्यापार होत असे. या व्यापारावर अंमल अथवा चौकी पहाऱ्यांचे ठिकाण म्हणून किल्ल्यांची निर्मिती झाली. तर अशाच प्राचीन बोरघाट (खंडाळा) मार्गावर किल्ले राजमाचीच्या पायथ्याशी असलेल्या कोंढाणे लेणीची सफर आपण आज करणार आहोत. कोंढाणे लेणी तशी आजच्या तारखेपर्यंत मी ४ ते ५ वेळा पहिली आहे. परंतु; मी जेव्हा पहिल्या वेळेस कोंढाणे लेणी ला भेट देण्यासाठी गेलो तेव्हा मी कसा गेलो ? लेणीवर काय पाहिलं ? लेणीची सद्यपरिस्थिती तसेच लेण...

शिवनेरी बौद्ध लेणी - जुन्नर

प्रस्तावना:- महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुका हा पर्यटन तालुका म्हणून प्रसिद्ध आहे. अभ्यासकांच्या मते संपूर्ण भारत भर सुमारे १२०० नोंद लेणी असून त्यामधील सुमारे ९०० ते १००० लेण्या ह्या एकट्या महाराष्ट्रात आहे. या इतक्या मोठ्या प्रमाणावर लेणी इथे महाराष्ट्रात कोरल्या गेल्या, काय कारण असेल बरे ? पुढे जाऊन अभ्यास केल्यावर असे लक्षात येते की, भारताच्या लिखित इतिहासाची सुरुवातच मुळात बौद्ध सम्राट अशोकांच्या शिलाशासनापासून होते, असे अभ्यासक अथवा पुरातत्व शास्त्राद्वारे मानले जाते. बिहार येथील बाराबार डोंगररांगेत आजीवक साठी पहिली लेणी कोरली. श्रमण परंपरेतील चारिका करणाऱ्या भिक्खुंसाठी वर्षावासात निवासासाठी लेण्यांची निर्मिती ही मुळात सम्राट अशोकांच्या काळात सुरू झाली. पुढे जाऊन बौद्धधम्म/ मताचा प्रचार व प्रसारासाठी मोठ्या प्रमाणावर आदरणीय भिक्खूगण विंध्य-नर्मदा पार करून ह्या महाराष्ट्रात उतरले. सह्याद्रीतील कातळकडे बघून त्यांच्या मनात अक्षरशः धुमारे फुटले असतील. दक्खनच्या पठारावरील अग्निजन्य (बेसाल्ट) खडक हा लेनिनिर्मितीसाठी अनुकूल असा होता. तर केवळ अग्निजन्य खडक असून लेणी निर्मि...

महाराष्ट्राचा प्राचीन इतिहासाचा धांडोळा (इ.स. १३०० पर्यंत)

सर्व मराठी मनास आणि जनास ६३ व्या मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र दिनाच्या तसेच कामगार दिनाच्या मंगलमय सदिच्छा. 🙏🙏🙏 महाराष्ट्र हा महाराष्ट्र म्हणून कधी उदयास आला ? त्यास महाराष्ट्र हे नामाभिधान केव्हा प्राप्त झाले, सांगता येईल काय ? तर चला आज महाराष्ट्र दिनी त्याबद्दल माहिती जाणून घेण्याचा प्रयत्न करू. भाषावार प्रांतरचनेप्रमाणे भाषावार राज्यांची विभागणी होऊन मराठी भाषिकांसाठी केवळ एकमात्र राज्य दिनांक १ मे १९६० रोजी अस्तित्वात आले. त्यासाठी मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र होण्यासाठी या चळवळीत सुमारे १०६ जणांना हौतात्म्य पत्करावे लागले. त्या सर्व ज्ञात अज्ञात हौतात्म्याना विनम्र अभिवादन करून आज संपूर्ण महाराष्ट्र मधील मराठी जन आणि मन ६३ वा महाराष्ट्र दिन साजरा करत आहे. आता जसा एकसंध महाराष्ट्र आपणास दिसतो, तसे राजकिय दृष्ट्या एकसंध महाराष्ट्र राज्य कधीच अस्तित्वात न्हवते. हे महाराष्ट्र आताच्यासारखे एकसंध न्हवते मग ते कसे होते. येथील प्रदेशाला कोणते नाव होते? प्राचीन काळात आताच्या महाराष्ट्राचे स्वरूप कसे होते. यांसंबंधीचे प्राचीन उल्लेख कुठे- कुठे आलेले आहेत. सदर माहिती जाणून घेण्या...