मुख्य सामग्रीवर वगळा

मुंबईतील वसाहतकालीन भूतकाळाचे अवशेष...

मुंबईतील वसाहतकालीन भूतकाळाचे अवशेष...

सदर चित्रात दिसणारा विशिष्ट मैलाचा दगड असून तो मुंबईतील दादर पूर्व येथे दादासाहेब फाळके रोडवर उभा आहे. या दगडावर इंग्रजी लॅटिन अक्षरे तसेच रोमन अंकात VI Miles from St. Thomass Church असे लिहिलेले आहे. हे दगड मूळतः फोर्ट परिसरातील ३०० वर्षे जुन्या सेंट थॉमस चर्चपासूनचे अंतर दर्शवण्यासाठी वापरले जात होते. हे चर्च १८ व्या शतकात मुंबई शहराचे भौगोलिक केंद्र मानले जात होते. त्यांपैकी; उपरोक्त चर्चपासून ते सध्या जिथे उभा आहे अशा दादर पूर्व दादासाहेब फाळके मार्गावरील साधना हॉटेल येथील चौकपर्यंतचे सहा मैलाचे अंतर दर्शवणारा हा दगड मुंबईच्या श्रेणी १ वारसा वास्तू म्हणून नोंद आहे.
Remnants of Mumbai's colonial past... 

The specific milestone seen in this image stands on Dadasaheb Phalke Road in Dadar East, Mumbai. Inscribed on the stone in English (Latin script) and Roman numerals is the text: "VI Miles from St. Thomas's Church." These stones were originally used to indicate the distance from the 300-year-old St. Thomas's Church located in the Fort area. In the 18th century, this church was considered the geographical center of Mumbai city. Among the markers indicating distances from it, the stone denoting the six-mile stretch—extending from the aforementioned church to the junction near Sadhana Hotel on Dadasaheb Phalke Road in Dadar East (where it currently stands)—is registered as a Grade I heritage structure in Mumbai.
✍️ Rohit R. Bhosale
लेबल:

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

कोंढाणे लेणी - कर्जत चा प्राचीन इतिहास सांगणारी ऐतिहासिक वास्तू

मित्रांनो, महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुका हा सह्याद्रीने वेढलेला आहे. ह्या कर्जत मध्ये विविध गडकिल्ले, प्रेक्षणीय स्थळे आहेत. यांपैकी, कर्जत च्या प्राचीन इतिहासाची साक्ष देणाऱ्या वास्तूंपैकी सुमारे इ.स. पूर्व दुसऱ्या शतकातील एक वास्तू म्हणजे किल्ले राजमाचीच्या पायथ्याशी असलेली कोंढाणे लेणी होय. कोंढाणे लेणी हि इ.स. पूर्व दुसऱ्या शतकात कोरलेली असून ती बौद्ध धम्मातील स्थविरवाद या पंथाशी संबंधित असलेले शैलगृह आहे. ही लेणी मुंबईपासून पुण्याकडे जाणाऱ्या प्राचीन बोरघाट मार्गावर आहे. सोपारा बंदरातून कल्याणमार्गे पुढे देशावर विविध घाटमार्गाच्या साहाय्याने व्यापार होत असे. या व्यापारावर अंमल अथवा चौकी पहाऱ्यांचे ठिकाण म्हणून किल्ल्यांची निर्मिती झाली. तर अशाच प्राचीन बोरघाट (खंडाळा) मार्गावर किल्ले राजमाचीच्या पायथ्याशी असलेल्या कोंढाणे लेणीची सफर आपण आज करणार आहोत. कोंढाणे लेणी तशी आजच्या तारखेपर्यंत मी ४ ते ५ वेळा पहिली आहे. परंतु; मी जेव्हा पहिल्या वेळेस कोंढाणे लेणी ला भेट देण्यासाठी गेलो तेव्हा मी कसा गेलो ? लेणीवर काय पाहिलं ? लेणीची सद्यपरिस्थिती तसेच लेण...
१८ टिप्पण्या
अधिक वाचा

शिवनेरी बौद्ध लेणी - जुन्नर

प्रस्तावना:- महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुका हा पर्यटन तालुका म्हणून प्रसिद्ध आहे. अभ्यासकांच्या मते संपूर्ण भारत भर सुमारे १२०० नोंद लेणी असून त्यामधील सुमारे ९०० ते १००० लेण्या ह्या एकट्या महाराष्ट्रात आहे. या इतक्या मोठ्या प्रमाणावर लेणी इथे महाराष्ट्रात कोरल्या गेल्या, काय कारण असेल बरे ? पुढे जाऊन अभ्यास केल्यावर असे लक्षात येते की, भारताच्या लिखित इतिहासाची सुरुवातच मुळात बौद्ध सम्राट अशोकांच्या शिलाशासनापासून होते, असे अभ्यासक अथवा पुरातत्व शास्त्राद्वारे मानले जाते. बिहार येथील बाराबार डोंगररांगेत आजीवक साठी पहिली लेणी कोरली. श्रमण परंपरेतील चारिका करणाऱ्या भिक्खुंसाठी वर्षावासात निवासासाठी लेण्यांची निर्मिती ही मुळात सम्राट अशोकांच्या काळात सुरू झाली. पुढे जाऊन बौद्धधम्म/ मताचा प्रचार व प्रसारासाठी मोठ्या प्रमाणावर आदरणीय भिक्खूगण विंध्य-नर्मदा पार करून ह्या महाराष्ट्रात उतरले. सह्याद्रीतील कातळकडे बघून त्यांच्या मनात अक्षरशः धुमारे फुटले असतील. दक्खनच्या पठारावरील अग्निजन्य (बेसाल्ट) खडक हा लेनिनिर्मितीसाठी अनुकूल असा होता. तर केवळ अग्निजन्य खडक असून लेणी निर्मि...
६ टिप्पण्या
अधिक वाचा

महाराष्ट्राचा प्राचीन इतिहासाचा धांडोळा (इ.स. १३०० पर्यंत)

सर्व मराठी मनास आणि जनास ६३ व्या मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र दिनाच्या तसेच कामगार दिनाच्या मंगलमय सदिच्छा. 🙏🙏🙏 महाराष्ट्र हा महाराष्ट्र म्हणून कधी उदयास आला ? त्यास महाराष्ट्र हे नामाभिधान केव्हा प्राप्त झाले, सांगता येईल काय ? तर चला आज महाराष्ट्र दिनी त्याबद्दल माहिती जाणून घेण्याचा प्रयत्न करू. भाषावार प्रांतरचनेप्रमाणे भाषावार राज्यांची विभागणी होऊन मराठी भाषिकांसाठी केवळ एकमात्र राज्य दिनांक १ मे १९६० रोजी अस्तित्वात आले. त्यासाठी मुंबईसह संयुक्त महाराष्ट्र होण्यासाठी या चळवळीत सुमारे १०६ जणांना हौतात्म्य पत्करावे लागले. त्या सर्व ज्ञात अज्ञात हौतात्म्याना विनम्र अभिवादन करून आज संपूर्ण महाराष्ट्र मधील मराठी जन आणि मन ६३ वा महाराष्ट्र दिन साजरा करत आहे. आता जसा एकसंध महाराष्ट्र आपणास दिसतो, तसे राजकिय दृष्ट्या एकसंध महाराष्ट्र राज्य कधीच अस्तित्वात न्हवते. हे महाराष्ट्र आताच्यासारखे एकसंध न्हवते मग ते कसे होते. येथील प्रदेशाला कोणते नाव होते? प्राचीन काळात आताच्या महाराष्ट्राचे स्वरूप कसे होते. यांसंबंधीचे प्राचीन उल्लेख कुठे- कुठे आलेले आहेत. सदर माहिती जाणून घेण्या...
६ टिप्पण्या
अधिक वाचा